“De afgelopen vakantieweken heb ik “Blackout” gelezen, een (engelstalig) boek van journalist en peak-oil analist Richard Heinberg.
Ik het boek wordt de rol van steenkool als brandstof voor elektriciteitsproductie, nu en in de toekomst, onder de loep genomen. Vragen als “Hoeveel steenkool is er nog over?”, “Blijft steenkool een belangrijke grondstof voor de productie van elektriciteit?” en “Welke invloed heeft de verbranding van steenkool op de opwarming van de aarde?” komen aan bod. Heinberg laat zien dat de winning van steenkool volgens hetzelfde patroon geschied als olieproductie: de makkelijk winbare steenkool van de hoogste kwalitiet wordt al eerste gewonnen. De  productie stijgen tot er een maximum bereikt wordt. Door uitputting en steeds moeilijker winbare steenkool zal de productie inzakken.

Lees verder.. »

Vorige week zond EénVandaag een gesprek uit met Jeremy Rifkin, een Amerikaanse topeconoom. In die uitzending vond ik dat die man echt zinnige dingen te zeggen had. In voor iedereen begrijpelijke taal legt hij een oorzaken van de financiële crisis uit en koppelt deze aan de (aanstaande) energie- en klimaatcrisis. De uitzending van vorige week was een samenvatting van een langer interview. Het volledige interview (meer een betoog eigenlijk) duurt een klein half uur. De teneur is dat het met de opwarming van de aarde echt mis dreigt te gaan als we nu niets doen aan reductie van CO2-uitstoot en overstappen naar duurzame energiebronnen.

Sommigen zullen hem een eerste klas doemdenker vinden. Een leugenachtige spreekpop van de linkse politiek die ons, de hardwerkende belastingbetaler, met klimaatbedrog opnieuw op kosten jaagt (van dat Telegraaf-gejammer..)
Het zou ook kunnen dat veel mensen bang zijn dat ze hun luxe, maar energieverslindende en klimaatverpestende levensstijl zullen moeten loslaten en daarom de aanstaande energie- en klimaatproblemen maar ontkennen. De kop in het zand steken, de problemen wegwuiven; dan hoeven we er ook geen verantwoording over af te leggen.

En natuurlijk kán Mr. Rifkin het op (een aantal terreinen) mishebben of de zaken overdrijven. Hier en daar gaat hij denk ik iets te kort door de bocht. Maar het risico is te groot om niks te doen.
Het volledige EénVandaag-item (28 minuten)

Vanavond zendt de VARA de confronterende film The Age of Stupid uit. In het jaar 2055 kijkt Pete Postlethwaite als laatst overgebleven man op een verwoeste aarde terug in de beeldarchieven van 1950 tot 2008. Hij vraagt zich bij het zien van de beelden af waarom de klimaatverandering geen halt werd toegeroepen toen we de kans hadden. Het rampzalige verleden wat Postlethwaite ziet is onze toekomst, als we niet ingrijpen.
Daarmee is ‘The Age of Stupid’ vooral een film die een beroep doet op ons verstand. Wij kunnen nu leren van de fouten van de generatie van Postlethwaite en het juiste doen.

Hier alvast de trailer:

Vóór de film brengt LLink/VPRO het programma Expeditie Kopenhagen, met achtergronden over de onderhandelingen in Kopenhagen.

Expeditie Kopenhagen, 22.45 uur, Llink/VPRO (NL2)
The Age of Stupid, 23.05 uur, Vara (NL2)

De Klimaattop in Kopenhagen is in volle gang. De media staan er bol van: nieuwssites hebben speciale Klimaattop-pagina’s, kranten hebben klimaatspecials en televisieprogramma’s hebben items over ‘Kopenhagen’. Het leeft. 

Grote vervuilers staan onder druk om forse CO2-reducties af te kondigen. Maar uiteindelijk gaat het vooral om geld, ongelofelijk veel geld. Geld voor het bereiken van uitstootplafonds en geld ter compensatie aan arme landen die het eerst het de gevolgen van klimaatverandering te kampen krijgen. Ik ben geen econoom, maar misschien komt zelfs de vraag aan de orde of economische groei het doel moet blijven. Want economische groei staat nu eenmaal gelijk aan meer CO2-uitstoot. Het gaat over méér dan klimaatverandering alleen. 

In deze eerste week van de klimaattop is vooral elkaar aftasten en proefballonnetjes oplaten. Kondigt de één een bepaald reductiepercentage of financiële compensatie aan, dan zijn er meteen andere partijen die het aanbod veel te laag vinden. Om vervolgens zelf een iets beter aanbod te doen.
De grote kanonnen (Obama, Merkel, Sarkozy, Wen (China), milieuministers) komen pas in de beslissende fase naar Denemarken. Het is een complex schaakspel: de pionnen doen het verkenningswerk en de de topstukken worden pas op het laatst in stelling gebracht.

Ik hoop dat er een akkoord komt en dat de lat flink hoog gelegd wordt. Ook al geven de wetenschappers geen 100% zekerheid dat menselijk handelen de klimaatverandering versneld, met dergelijke ingrijpende dingen kun je mijns inziens maar beter niet het risico nemen om er niks aan te doen.

Vanavond vertrekt minister Cramer per trein vanaf Utrecht richting Kopenhagen. Samen met andere politici, wetenschappers, prominenten en vertegenwoordigers zal ze tijdens het Beat the Heat evenement in de Jaarbeurs uitgezwaaid worden.

Vandaag een bericht in de Volkskrant dat het Groningse Waterschap zich grote zorgen maakt over de toekomstige energievoorziening in de regio. Deze zou in gevaar komen door de dreiging van overstromingen. Het Groningse waterschap vindt het zeer riskant om de gevolgen van overstroming bij de Eemshaven te onderschatten.

In die Eemshaven in Groningen zijn bouwplannen voor nieuwe elektriciteitscentrales door RWE (kolencentrale) en NUON (multifuel centrale). Deze gaan voorzien in 20 tot 30% van de energiebehoefte in noordelijk Nederland. En dan wil je niet dat die centrales natte voeten krijgen.

De ironie wil dat die centrales van RWE en NUON met hun giga uitstoot van broeikasgassen de kans op overstromingen alleen maar sterker doen toenemen. Oftewel een voorbeeld van het paard achter de wagen spannen.
Daarom zou ik het rechtvaardig vinden als RWE en NUON meebetalen aan het versterken van de kustlijn. Eens kijken of ze dan nog zo graag die oude en vervuilende techniek willen toepassen voor het maken van elektriciteit.

Een veel beter plan is om die kolencentrales te schrappen en aan de àndere kant van de dijk een energiecentrale te bouwen. Eén die géén broeikasgassen in de atmosfeer pompt en die bij een overstroming gewoon blijft functioneren. Een offshore windmolenpark dus. In de Waddenzee of, als UNESCO tegenstribbelt, iets verderop in de Noordzee.

Overigens heeft RWE aangekodigd vanaf 2014 te stoppen met het bouwen van kolencentrales. Echter, de centrales die nu nog in de planning staan worden gewoon afgebouwd.
Veel te laat, het bouwen van kolencentrales zou nu al verboden moeten worden. Daarom vind ik het gepast om het credo van RWE (“The energy to lead”) ietsje aan te passen:

Wijnand Duyvendak zei het gisteren nog: klimaatverandering is nu eenmaal een feit en we moeten alles op alles zetten om de opwarming van de aarde zo gering mogelijk te houden.

De politiek ziet de oplossing in “CCS” -Carbon Capture and Storage-, oftewel het afvangen en opslaan van koolstofdioxide (CO2). Plat gezegd wordt het CO2 probleem onder de mat geveegd.
Vooral grote CO2-uitstoters zoals kolen- en gasgestookte elektriciteitscentrales zijn doelwit. Er wordt geld gereserveerd voor het testen van CO2-afvang en politiek Den Haag heeft al een leeg gasveld onder Barendrecht op de korrel voor de opslag van het broekasgas. Alleen, de bewoners aldaar zijn daar allerminst van gecharmeerd.

Een alternatief voor het opslaan van CO2 is het recyclen ervan, door middel van een soort chemische versie van fotosynthese.  Lees verder.. »