“De afgelopen vakantieweken heb ik “Blackout” gelezen, een (engelstalig) boek van journalist en peak-oil analist Richard Heinberg.
Ik het boek wordt de rol van steenkool als brandstof voor elektriciteitsproductie, nu en in de toekomst, onder de loep genomen. Vragen als “Hoeveel steenkool is er nog over?”, “Blijft steenkool een belangrijke grondstof voor de productie van elektriciteit?” en “Welke invloed heeft de verbranding van steenkool op de opwarming van de aarde?” komen aan bod. Heinberg laat zien dat de winning van steenkool volgens hetzelfde patroon geschied als olieproductie: de makkelijk winbare steenkool van de hoogste kwalitiet wordt al eerste gewonnen. De  productie stijgen tot er een maximum bereikt wordt. Door uitputting en steeds moeilijker winbare steenkool zal de productie inzakken.

Lees verder.. »

In februari 2010 is het convenant ‘energiebesparing bij supermarkten’ opengesteld, zodat gemeenten en supermarktconcerns hieraan kunnen deelnemen. Met het convenant wordt onder meer de energiebesparende maatregel “Dagafdekking van koel- en vriesmeubelen” verzekerd. Sommige supermarktketens (AH, Jumbo) zijn al bezig met energiebesparing bezig.

Vandaag kwam ik weer eens in de plaatselijke Dekamarkt en tot mijn verbazing had de supermarkt plastic folie voor alle wandkoelingen gehangen.

Prima idee, hierdoor hoeven de koelingen minder hard te werken en besparen hierdoor veel energie!

Ik dacht dat de Deka met deze maatregel zich nu serieus met energiebesparing bezig zou gaan houden. Maar met een op de folie geplakt A4-tje maakt Deka duidelijk dat de maatregel slechts van tijdelijke aard is: zodra de ergste hitte voorbij is, zal ook de folie weer worden verwijderd.

En dat is jammer, want zolang het in de winkel warmer is dan in de koelingen is isolatie van de koelmeubelen ALTIJD zinvol. En dat is nagenoeg altijd het geval, ook ‘s nachts, ook in de winter.

Ik zou tegen Dekamarkt willen zeggen: vervang de folie door iets deugdelijker materiaal en laat die lekker het hele jaar door hangen!

Gisteren is de laatste hand gelegd aan de kozijnrenovatie in onze woning.
Op de begane grond en de eerste verdieping zijn alle houten kozijnen (met deels enkelglas en deels dubbelglas) vervangen door kunststof kozijnen met HR++ isolatieglas (5-15-4 mm, spouw gevuld met argongas).

De belangrijkste reden voor vervanging was dat de kozijnen (uit 1973) op een aantal plekken in matige staat waren. Oplappen van slechte stukken door een timmerman is dan een optie, maar wij hebben gekozen voor de durabele (en dure..) oplossing: alles vernieuwen zodat we de komende tientallen jaren nagenoeg van alle onderhoud af zijn; bovendien is de isolatie verbeterd.

Volgens mij zijn alle gebruikte onderdelen en verwerkte materialen afkomstig uit het buitenland, misschien met uitzondering van het hang- en sluitwerk. De (staalversterkte) kozijnprofielen komen van REHAU (van oorsprong Duits) en het isolatieglas komt van Nowak Glas uit Bochum, Duitsland. Die ruiten zijn trouwens best zwaar: een ruit van 1,20 bij 1,25 meter weegt al 33 kilo.
Nadeeltje is dat vernsterbanken niet zonder meer aan de kozijnen zijn te schroeven. Ook de deurbel is nog een puntje; de oude deurbel-met-draad kan wel gemonteerd worden, maar bij eventuele demontage blijf je dan altijd een gaatje zien. Daarvoor zal ik nog oplossingen moeten vinden. (deurbel wordt een draadloze versie)

Nog enkele foto’s. (klik voor een groter formaat). Over smaak valt niet te twisten, maar wij vinden het er fraai uitzien en zijn erg blij met het resultaat.

 

Wat te doen als de houten kozijnen in je woning slecht worden?

Onze tussenwoning uit 1973 heeft nog  de originele houten kozijnen met (meest) dubbelglas. Toen we er 5 jaar geleden kwamen wonen leek het houtwerk nog in best redelijke staat, maar dat blijkt nu toch tegen te vallen. Op steeds meer plekken onstaat houtrot en wel zodanig er een expert bij moet komen om dat weer strak te krijgen. Ik kan zelf wel het één en ander, maar aan stukken kozijn vervangen waag ik mij niet.
Er waren (voor ons) twee opties:

1. Kozijnen laten zitten en een timmerman inhuren die de slechte stukken aanpakt.
   Voordeel: 
   - tegen relatief geringe kosten kunnen de slechte stukken weer in goede conditie gebracht worden.
   Nadelen:
   - Over een paar jaar zijn waarschijnlijk andere slechte stukken aan de beurt. 
   - Het reguliere onderhoud: houten kozijnen hebben om de paar jaar een laag beschermende lak of beits nodig.
   - En dan nog het glas; dat is standaard ‘projectbouw dubbel glas’, waar tegenwoordig alternatieven voor zijn met een veel hogere isolatiewaarde. (standaard dubbel glas heeft een isolatiewaarde (U-waarde) van 3 ; HR++ heeft een U-waarde van 1,1)
2. Alle kozijnen eruit en vervangen door kunststof kozijnen met HR++ isolatieglas.
   Voordelen:
   - Kunstsof kozijnen gaan 30-40 jaar mee, met minimaal onderhoud.
   - Het HR++ glas geeft een betere isolatie van de woning, hierdoor neemt het energieverbruik af.
   Nadelen:
   - Kosten! Ook al geldt er een rijkssubsidie op plaatsing van HR++ glas (€35,-/m²), het blijft een grote investering. Het gaat bij ons om voor- en achtergevel op de begane grond (5 meter breed) en kozijnen op de 1e verdieping (voor en achter, ook 5 meter breed)
   - Uitstraling/ karakter. Kunststof heeft een andere look dan hout, al zijn er tegenwoordig erg fraaie verdiepte profielen met houtnerf folie die nauwelijks van echt hout zijn te onderscheiden.

Uiteindelijk hebben we gekozen voor kunststof kozijnen i.c.m. HR++ glas.
Energiebesparing was geen heel belangrijke factor in de besluitvorming: door bewust stoken (met een moderne HR-combiketel) is ons gasverbruik voor verwarming al ruim minder dan 1000 m³/jaar. HR++ glas kan dat verbruik waarschijnlijk met hooguit een paar honderd kuub verlagen, maar daar blijft het dan wel bij. 
Dat de balans naar kunststof is doorgeslagen, heeft meer te maken met het onderhoudsvriendelijke karakter van kunststof.
Waarschijnlijk zal de renovatie in mei gebeuren.

De Winterspelen in Vancouver zijn in volle gang.
Het Oostenrijks Olympisch Comitee (OOC) is niet tevreden over het aantal behaalde medailles tot nu toe, maar over de accomodatie waarin ze tijden de Spelen verblijven mogen ze niet klagen. Het OOC (en de Oostenrijkse televisie) verblijft namelijk in een bijzonder gebouw, het “Passive House Whistler”. Dit huis is gebouwd door Austrian Passive House Group (APG) en is een showcase om het concept van passiefhuizen in Noord Amerika te introduceren. En dat is wel nodig ook: waar in Europa al 17.000 passiefhuizen gebouwd zijn (waarvan 4000 in Oostenrijk), is het Passive House Whistler het 1e passiefhuis in Canada.

Het Passive House Whistler heeft een oppervlakte van 250m2 en is zeer energiezuinig. Het is zodanig ontworpen dat het zichzelf kan verwarmen, koelen en ventileren met een minimale hoeveelheid energie.
Hèt kenmerk van een passiefhuis is isolatie en het Passive House Whistler vormt daarop geen uitzondering. De wanden zijn 0,5 meter dik (met 32cm glaswol), het dak met 44cm isolatie en de vloer bestaat uit een betonnen fundering met 25cm EPS (piepschuim).
Daarnaast wordt gebruikt gemaakt van passieve zonne-energie (alleen ramen in de zuidgevel), kozijnen met 3-dubbel-glas, (aard)warmtepomp i.c.m. vloerverwarming en luchtdichte spouwmuren. Dit resulteert in een ultralaag energiegebruik van minder dan 25% vergeleken met conventionele bouw volgens de huidige energievoorschriften.

Het Passive House Whistler heeft een bijna een miljoen euro gekost en wordt na de Spelen en Paralympics overgedragen aan de gemeente Whistler en zal dan als outdoorcentrum gaan dienen (o.a. ski- en mountainbike verhuur).
Wat foto’s:

 Bron: www.cbc.ca

Vandaag is de tussenwand opgeleverd. Deze wand moet voor energiebesparing zorgen door de warmte beter in de woonkamer te houden.

Ons huis, een tussenwoning uit midden jaren ’70, is namelijk voorzien van een vide. In die jaren waren vides in woningen vrij populair. Het zorgt voor een speelse indeling en ‘boven’ kan contact houden met ‘beneden’. Dat de warmte meteen naar naar boven vliegt als de radiatoren aangaan, was toen geen probleem. Gewoon harder stoken was het devies; aardgas kostte toen toch bijna niks (<10 ct/m3) en CO₂ werd nog enkel geassocieerd met frisdrank en fotosyntese.
Dat is tegenwoordig wel anders.

Vorig jaar hebben we al eens een poging gedaan de warmte meer in de woonkamer te houden met het “Project Gordijn“. Dit velours gordijn hadden we boven het trapgat opgehangen. Dit had redelijk effect op de warmtehuishouding, maar het kon beter. Daarbij kon het traphekje bovenaan de trap niet meer goed gehanteerd worden.

Daarom hebben we het grondiger aangepakt (aan laten pakken eigenlijk). Er is beneden een tussenwand geplaatst met een brede schuifdeur. Eenvoudig in gebruik en buiten het stookseizoen kan de deur open blijven staan en hebben we er geen last van. Vandaag heeft Henk Hissink uit Eefde het glas en afwerklijsten geplaatst. Nog een likje verf en en een handgreep en dan is de wand helemaal af.
Het is meteen te merken: de ‘trek’ is verdwenen en voor het eerst is het beneden warmer dan boven! Enkele foto’s:

Onze kat Gijs vindt de schuifdeur minder tof. Zijn bewegingsvrijheid is danig ingeperkt (niet dat hij zo veel aan beweging doet overigens ) en dat zint hem niks.
Daar moeten we nog een oplossing voor verzinnen; waarschijnlijk wordt het een kattenluikje in het vaste deel van de wand.

PS: we zijn nog op zoek naar een mooie handgreep voor de schuifdeur. Mocht je een (online) adresje weten, dan hoor ik het graag!

Gisteren, op de Dag van de Duurzaamheid, tekenden de ArenA en gemeente Amsterdam een intentieverklaring voor verduurzaming. Amsterdam ArenA wil een icoon zijn op gebied van duurzaamheid. Deze intentieverklaring moet leiden tot concrete maatregelen voor verduurzaming van het stadion.

Concrete stap op korte termijn: overstappen op groene energie. Verder wordt gedacht aan het aansluiten van de ArenA op stadswarmte en -koeling. In het algemeen richten de maatregelen op de volgende thema’s: energiebesparing, duurzame energieopwekking, afval- & watermanagement, duurzame catering, duurzame inrichting en innovatieve (technische) installaties.

Gemeente Amsterdam betrekt de ArenA graag bij haar eigen ambities op klimaatgebied. De gemeentelijke organisatie wil namelijk in 2015 klimaatneutraal zijn.

Ik vind het een goeie zaak. En doordat er iedere twee weken 50.000 mensen in het stadion zitten, kun je met slimme PR veel mensen bereiken en bewustwording aanwakkeren. Plannen voor eigen energieopwek zijn er niet direct, maar zal ongetwijfeld overwogen worden. Want voetbalstadions zijn daar uitermate geschikt voor.

Het volledige persbericht:amsterdamarena.nl

Vanmiddag ben ik bij de “Dag van de Lokale Vooruitgang” geweest. Het evenement was georganiseerd door en op de Hof van Twello, een tuinderij die zich opwerpt als ‘centrum voor lokale economie’.De hele dag stond in het teken van ’lokaal’: hoe kun je lokaal voedsel verbouwen, hoe kun je lokaal energie opwekken en hoe kun je bouwen met lokale bouwstoffen. Dit alles met als doel een lagere ecologische voetafdruk, minder energieverbruik en lagere CO2 uitstoot.

Op een veldje stonden een kleine 20 kraampjes met uiteenlopende thema’s. O.a. present: installateurs met informatie over zonneboilers, Innovative Consulting (‘Bouwen met groen en glas’), Hout-Leem (bouwen met natuurproducten hout en leem),  Stichting Aarde en Transition Town Deventer.

Ook was er een debat over energiebesparing en duurzame energiebronnen. Ex GroenLinks kamerlid Wijnand Duyvendak nam ook deel aan het debat en hield vooraf een vurig betoog over klimaatverandering en de noodzaak dat we nu moeten handelen om erger te voorkomen. Wethouder van Muyden van de gemeente Voorst nam ook deel en had een mooie uitspraak: “Verbaas u over de dingen waaraan u gewend bent geraakt”. Als voorbeeld noemde de heer van Muyden een witte kool die we nu massaal uit Spanje laten importeren, terwijl diezelfde kool ook prima in Nederland verbouwd kan worden. Enkele foto’s:

 

 Al met al vond ik het een inspirerende middag. Het ligt in de bedoeling van Hof van Twello dat de Dag van de Lokale Vooruitgang een jaarlijks evenement wordt als een monitor op het gebied van de lokale economie.

Veel mensen die interesse hebben in zonne-energie, doen dit om de elektricteitsrekening te verlagen. Natuurlijk is dat is een goed argument, maar er zijn middelen die meer effect hebben en tegen lagere kosten. Ik zal er een aantal benoemen, in volgorde van belangrijkheid. 

1. De meeste invloed op de stroomrekening heeft u zelf. Door kritsch te kijken naar uw verbruik. Vervang als het kan oude, onzuinige apparaten door energiezuinige. Elimineer sluipverbruik: internet modems, telefoonopladers, televisieontvangers, computerapparatuur; schakel ze helemaal uit als je er geen gebruik van maakt.
2. Dan kunt je kijken of de isolatie van de woning verbeterd kan worden. Betere isolatie zorgt comfortabele warmte met minder energie.
3. Je kunt een switch naar een ander energiebedrijf overwegen. Energiebedrijven buitelen momenteel bijkans over elkaar heen om je als klant te strikken, het liefst met een wurgcontract voor meerdere jaren.
   Je kunt je bijvoorbeeld in het web van Natasja En Maurice (NEM) laten lokken, maar getuige het ellenlange klachtentopic op o.a. het energieforum van TROS Radar, is dat een oplichtersbende van het zuiverste water. Bovendien hanteert de NEM bijzonder hoge vastrecht tarieven, waardoor alleen de allergrootste energieverkwisters bij die club voordeel zullen behalen. 
   Dan is er Oxxio, (‘slim met energie’), die u eenmalig 1000 kWh als welkombonus aanbiedt. Inclusief ‘slimme meter’ die allesbehalve slim blijkt te zijn.  Die 1000 ‘gratis’ kilowatturen betaal je ongetwijfeld later terug met ‘slimme’ prijsverhogingen.

4. En je kunt het ook anders aanpakken. Door het heft in eigen handen te nemen. Met de zon!

Zon betekent leven. De zon geeft ons licht, energie, vitaliteit en warmte. Als de grootste energiebron levert ze per jaar ongeveer het 10.000-voudige van het wereldenergieverbruik. Zonne-energie is gratis, onbeperkt beschikbaar en absoluut milieuvriendelijk. En zonne-energie wordt ook financieel in rap tempo een concurrerende energiebron. De SDE-regeling vergoed de ’onrendabelijk top’. Aangezien de kostprijs van klassiek (fossiel) opgewekte stroom en die van zonnestroom de komende jaren steeds dichter bij elkaar komen te liggen, zal de onrendabele top ook snel verdwijnen.

Zoals gezegd biedt Oxxio eenmalig 1000 kWh gratis.
Onze 7 zonnepaneeltjes leveren ook ongeveer 1000 kWh. Ieder jaar. Gratis en superschoon. Elk jaar opnieuw, voor tenminste de komende 25 jaar.

Dus niet getreurd als u naast de SDE-pot pist (die kans is met bijna 95% levensgroot, want de 2e ronde is enorm overtekend); ook zonder subsidie zijn zonnepanelen een verantwoorde investering.

Voordat de zonneboiler werd geplaatst, heb ik al een warmwater aansluiting bij de wasmachine gemaakt. (was toch aan het verbouwen)
Met de warmwaterleiding en een mengventiel kan de wasmachine direct met warm water gevuld worden, waardoor het elektrische verwarmingselement tijdens een wasprogramma minder, of zelfs helemaal niet, in actie hoeft te komen.
Ik heb een ‘Duco’ thermostatisch mengventiel gekocht en deze tussen de kranen en de wasmachineslang gemonteerd. Met dit ventiel kan een vaste watertemperatuur ingesteld worden, tussen 35°C en 65°C.
Nadeel van dit ‘hotfill-systeem’: ook de spoelgang wordt met warmwater afgewerkt. Dit heeft geen negatieve effect op het wasresultaat (althans, nog niet gemerkt). En omdat het water toch door de zon is opgewarmd, kost dit ook geen extra energie.
Er zijn veel sjiekere hotfill-systemen te koop, zoals de MS 1002 van Martin Elektrotechnik, maar die zijn vele malen duurder dan de €40 die het Duco mengventiel + wat verloopstukken heeft gekost. Bovendien zijn er wasmachines op de markt met zowel een koudwater- als een warmwater aansluiting. Onze wasmachine is al bijna 10 jaar oud, dus bij vervanging zal ik eerder naar zo’n apparaat gaan kijken.

Enfin, afgelopen weekend zijn de eerste wasjes het hotfill gedaan. De zonneboiler was warm genoeg, dus de combiketel hoefde niet bij te springen.

Het eerste resultaat: een kort programma (45 min.) op 40°C zonder hotfill geeft een verbruik van 0.39 kWh, met hotfill slechts 0,06 kWh. Wat maar aangeeft dat de meeste energie voor een wasbeurt opgaat aan het elektrisch verwarmen van het water dat de machine inneemt. Ik ga nog meer testen doen, ook bij hogere temperaturen. Daar zou het verschil nog groter moeten zijn.

En daarna misschien de vaatwasser op de warmwaterleiding aansluiten. De vaatwasser werkt met vrij hoge temperaturen (55-60 °C), dus de 1,05 kWh voor een eco-programma met koud water moet met hotfill ook fors lager kunnen.