De uitgangsdata voor het verzamelen van de opgewekte energie stammen van PV-systemen die tot het “Sunny Portal” van SMA behoren. Dat zijn in Duitsland zo’n 17.500 systemen, die ongeveer 10 procent van de landelijke zonnestroom produceren. Die getallen worden vervolgens op het totaal geinstalleerd PV-vermogen van 13 GW geëxtrapoleerd. Interessant is dat de gegenereerde zonne-energie is ook uitgesplitst naar regio en tijd.
Met de website wil SMA het bewustzijn voor zonnestroom verhogen.

Op een zonnige dag is het piekvermogen van alle Duitse zonnepanelen bij elkaar ruim 7 Gigawatt. Dat zijn zomaar eventjes 14 “Borssele’s”.
De fascinerende website laat niet alleen de bijdrage zien van zonnestroom van de stroomproductie in Duitsland, maar ook dat PV-installaties stevig bijdragen aan een reductie van (duur) piekvermogen rond het middaguur.

Hier gaat het naar de website van Actueel PV-vermogen in Duitsland.

Desondanks hebben de zonnepanelen toch nog 103,8 kWh opgewekt. Genormeerd naar kilowattuur per kilowattpiek: 88,7 kWh/kWp. Wel de slechtste augustusmaand tot nu toe.

Ons elektriciteitverbruik van ons (4-persoons) huishouden lijkt zich te stabiliseren op iets meer dan 150 kWh per maand. Daar lijkt (bij ongewijzigd gedrag) niet zo heel veel meer af te kunnen, tenzij we energiezuinigere spullen aanschaffen. Er staan bij ons bijvoorbeeld nog twee good old beeldbuis-tv’s (~80 Watt continu) die regelmatig aan staan, maar die worden pas vervangen als ze stuk gaan.
De komende maanden zal het elektriciteitsverbruik naar verwachting iets stijgen. Aangezien het kouder en donkerder wordt, zal de CV-combiketel weer vaker aan het werk moeten en verlichting zal langer branden.
We zitten nu op ruim 1300 kWh; ik hoop dit jaar onder de 2000 kWh te blijven.

De daggrafiek van augustus, mèt bijpassende achtergrond. Augustus 2010 liep de hele maand achter de feiten aan.

Zie de pagina Opbrengst en Verbruik voor de details.

Wàt een tegenstelling tot het Nederlandse beleid. Waar in Duitsland het beleid is gericht op het uitfaseren van kernenergie, wordt hier juist gelobbyd voor het bouwen van een tweede kerncentrale. Duitsland zet vol in de hernieuwbare energie, Nederland (zeker de bruine coalitie) ziet er niets in.
Nu heeft de Duitse regering in hoofdpijndossier “Asse” een goede stok om mee te slaan. In een ondergrondse zoutmijn aldaar zijn honderden vaten kernafval opgeslagen. Maar door scheuren in de mijnwanden dringt water binnen. De kans dat de vaten gaan lekken groeit met de dag, met mogelijk zeer ernstige gevolgen voor het grond- en drinkwater in de regio. Probleem is dat die vaten moeilijk bereikbaar zijn. EenVandaag had er enkele weken geleden nog een item over (hier te bekijken)

Na Duitsland is Frankrijk het tweede land dat de FiT aanpast en meer landen zullen volgen. Tsjechië en Italië (na Duitsland de belangrijkste Europese PV-markt) gaan ook snijden en waarschijnlijk volgen ook Groot-Brittanië en Ontario (Canada).

Voor de investeerders is het mogelijk even slikken, maar voor de toekomst van zonnestroom is het eigenlijk goed nieuws dat de subsidies teruggeschroefd worden. Want minder financiële steun betekent dat zonnestroom steeds beter kan concurreren met kolen- en atoomstroom. Als het zo door gaat is subsidie over een paar jaar overbodig en is grid parity bereikt.
Marketing deskundigen verwachten dat de versobering van de Franse vergoedingen geen grote gevolgen zal hebben voor de hoeveelheid geïnstalleerd vermogen in 2011.

Bron: www.pv-tech.org

“We hebben genoeg steenkool voor 250 jaar.” Dit soort beweringen wordt wel eens gebezigd door regeringen van steenkool exporterende landen. Echter, zo’n bewering behoeft wel enige nuance.
Met die 250 jaar wordt de “R/P-ratio” bedoeld: de reserve-to-production ratio. De reserve is de hoeveelheid steenkool die ooit met winst gedolven kan worden. De meest eenvoudige manier om te resterende hoeveelheid steenkool te berekenen: deel de totale reserve door de huidige productieniveau et voilà!

Maar de berekening is erg misleidend. Het is aannemelijk dat deze veel lager zal uitvallen door een aantal oorzaken:
- de steenkoolproductie zal de komende decennia sterk stijgen.
- De kwaliteit van de steenkool zal alleen maar afnemen. Er zal steeds meer steenkool verbrand moeten worden voor dezelfde hoeveelheid energie.
- Om opwarming van de aarde tegen te gaan, zullen technologieën ingezet gaan worden als kolenvergassen, coal-to-liquids (CTL) en CO2 afvang en opslag (CCS). Dit kost veel energie. Al deze technieken zullen resulteren in grotere hoeveelheden steenkool die verbrand moeten worden voor dezelfde hoeveelheid energie.

Bovendien zal veel van die steenkool nooit gedolven worden. Ten eerste door stijgende brandstofprijzen: steenkool moet vervoerd worden, over de weg of over spoor. Als brandstofprijzen stijgen, kan het vervoeren van steenkool van afgelegen mijnen onrendabel worden.

De hoofdmoot van het boek bestaat uit een analyse van onderzoeksgegevens. Voor de belangrijkste kolenexporterende landen wordt gekeken naar de reserves, productie, mogelijkheden om de productie op te schroeven en kwalitiet van de steenkool. Daarna kijkt Heinberg naar de relatie tussen steenkool en klimaat, er wordt naar technologiëen (CCS,CTL, kolenvergassing) gekeken en tenslotte beschrijft hij 3 mogelijke toekomstscenario’s.

Ik viel bijna van mijn stoel tijdens het lezen van dat laatste hoofdstuk. Met zeer concrete voorbeelden schetst Heinberg een mogelijke toekomst. En die kan behoorlijk somber zijn indien we niets doen.
Heinberg beschrijft drie scenario’s:
1. Maximale verbranding. In dit scenario, gebaseerd op bestaande consumptie- en uitputtings trends in de toekomst, wordt geen beleid gemaakt om deze patronen te wijzigen. Handhaven van economische groei is het doel, zonder rekening te houden met oprakende fossiele energiebronnen. Situatie tegen 2040: inkrimpende industriële activiteit, massawerkloosheid, dakloosheid, een steeds vaker uitvallend elektriciteitsnet, hoge sterftecijfers door gebrek aan verwarming in de winter, geen handel meer in olie, vliegverkeer dat nagenoeg is stilgevallen, wegenonderhoud is onbetaalbaar (maar is ook niet meer nodig aangezien er geen benzine meer is om de auto’s rijdend te houden)
2. De schone oplossing. Ongeveer hetzelfde als scenario 1, met als verschil dat er veel inspanning wordt geleverd om de gevolgen van opwarming van de aarde te verzachten. (CCS)
3. Post Carbon Transition. In dit scenario wordt er veel inspanning geleverd in een zo snel mogelijke transitie van complete samenlevingen naar een duurzaam (hernieuwbaar) energie regime.

De conclusie van Heinberg: het wordt hernieuwbaar of helemaal niks.

Een kanttekening is dat Heinberg genoodzaakt is nogal wat aannames in zijn analyses te verwerken. Exacte cijfers ontbreken nogal eens doordat nationale overheden schimmig doen over de voorraad steenkool die nog gedolven kan worden. Deze onzekerheid kan de steenkool-piek enkele decennia doen opschuiven.
En een blik in de toekomst gaat altijd gepaard met onzekerheden, zeker met peak-oil en peak-coal: het wordt de eerste (en laatste) keer dat de mensheid ermee te maken krijgt.

Volgens Richard Heinberg is er alle reden om zo snel mogelijk te beginnen met het uitfaseren van steenkool als energiebron en in te zetten op duurzame (hernieuwbare) energiebronnen.

Mocht u het boek willen lezen: u kunt het van me lenen. Ga hiervoor naar de website spullendelen.nl. Deze website is recent gestart en ik vind het een sympathiek initiatief. Het doel is om spullen slimmer te gebruiken. Spullen die je niet zo vaak gebruikt of nodig hebt, kun je beter (uit)lenen dan zelf aanschaffen. En daarmee sparen we geld en de aarde.

]]> http://www.herbergpv.nl/?feed=rss2&p=3340 1 http://www.herbergpv.nl/?p=3322 http://www.herbergpv.nl/?p=3322#comments Thu, 19 Aug 2010 07:58:38 +0000 berend http://www.herbergpv.nl/?p=3322 In de Amerikaanse staat Illinois is een wetswijziging aangenomen die energieleveranciers verplicht om uiterlijk 1 juni 2012 0,5% van de benodigde elektriciteit met zonne-energie op te wekken. Die datum is 3 jaar eerder dan de oude wet, die energieleveranciers nog tot 2015 gaf voor dezelfde hoeveelheid zonne-energie in de “stroommix”.
Een verdere toename van het aandeel zonne-energie is ook vastgelegd: 1,5 procent per 1 juni 2013; 3 procent per 1 juni 2014; en 6 procent per 1 juni 2015. Vanaf 2012 worden de energieboeren dus verplicht om jaarlijks het aandeel zonne-energie te verdubbelen.

De energieleveranciers kunnen de elektricteit uit zonne-energie zelf maken, óf inkopen van particulieren. Particulieren zijn aangewezen op zonnepanelen, maar het is goed mogelijk dat de leveranciers zelf ook andere technieken gaan toepassen. Ik verwacht dat er ook zal worden ingezet op ‘zonnetorens’, die met spiegels het zonlicht op een brandpunt focussen en daar een vloeistof verhitten: met de stoom kan vervolgens een turbine worden aangedreven.

Ondanks de vrij noordelijke ligging van Illinois, is er genoeg zonne-energie aanwezig om te oogsten. Zelfs meer dan in Nederland: waar in NL de jaarlijkse hoeveelheid zonnestraling gemiddeld 1150 kWh/m2 bedraagt, telt Illinois er 1400 kWh/m2.

Er gaan geluiden dat CDA en VVD ook in Nederland een dergelijke verplichte vergroening van de stroommix willen, op dezelfde leest geschoeid als de staat Illinois. Hopelijk bieden ze particulieren ook alle ruimte om zelf elektriciteit op te wekken met zonnepanelen en het overschot van de productie te verkopen. Want ook dát is in Illinois tegelijkertijd wettelijk geregeld: huiseigenaren hebben het recht om, volgens enkele richtlijnen, zonnepanelen te installeren.
Maar ik heb een ’bruin’ vermoeden dat, ondanks dat de zon meest democratische energiebron is, dat duurzame energie aan de grote concerns zal worden overgelaten. De burgers moeten tenslotte niet te onafhankelijk worden, is niet goed voor de schatkist…  

Bron: www.renewableenergyworld.com

De Hooge Kamp is een biologisch-dynamisch tuinbouwbedrijf in Beemte Broekland, een buurtschap iets ten noorden van Apeldoorn. Op 9 ha. tuin teelt men daar diverse groentes die direct aan consumenten in de regio verkocht worden. Dat gebeurt op een aantal markten, maar ook via groente-abonnementen. Her en der in Apeldoorn en in omliggende gemeenten heeft de Hooge Kamp depots (gewoon bij particulieren die een garage of schuurtje ter beschikking stellen) waar de abonnees iedere week hun groenten kunnen ophalen.

Met de groenten van de Hooge Kamp eet je met de seizoenen mee, dus bijvoorbeeld kool en penen in de winter en boontjes en tomaten in de zomer. Het bevalt ons erg goed, het is lekker en de lage milieu- en energiebelasting (weinig transport) voelt gewoon goed. (ik moet wel bekennen dat we ook regelmatig bananen kopen die uit Costa Rica ofzo komen, of sinaasappels uit Spanje, maar we proberen er wel rekening mee te houden.)

Het was in het begin wel even wennen. Ik had bijvoorbeeld nog nooit een rode kool bereidt: dat kwam altijd uit een blik of potje, even opwarmen en klaar. Maar al doende leert men.
De inhoud van het pakket is elke week een verrassing: meestal is het heerlijk, maar een enkele keer zit er groente bij die we minder lekker vinden. En af en toe komen er groenten voorbij waarbij je denkt: “wat moeten ik híer mee beginnen “?
Gelukkig zit er elke week een “Meelevertje” in het pakket, met verhaaltjes over het wel en wee op de boerderij, én op de geleverde groenten toegespitste recepten. Vanavond stond er Gestoomde prei in wijn op tafel: het was heerlijk!

Ik heb geen idee of dit concept elders in Nederland wordt bedreven. Maar ik vind het een doordachte opzet die -volgens mij- een gouden toekomst heeft.

We hebben de ‘smaak te pakken’ met lokaal voedsel: we zijn zelf ook voorzichtig gestart met een stukje moestuin in de achtertuin. Daarover binnenkort meer.

In o.a. De Pers lees ik o.a. dat “de panelen kunnen opladen, waarbij de 700 volt kan worden bereikt. Als het paneel wordt beschadigd, kunnen brandweerlieden een fatale schok krijgen. In combinatie met water is het nog gevaarlijker.”
Dat ‘opladen’ is trouwens kletspraat. Zonnepanelen worden niet opgeladen, maar leveren (gelijk)stroom die wordt afgevoerd naar een netinverter.
Wat is er aan de hand? Zonnepanelen op het dak blijven bij daglicht vrolijk gelijkstroom produceren, zelfs wanneer de stroomtoevoer onderbroken wordt (met de hoofdschakelaar). Tot de omvormer kan er maximaal 1000 Volt gelijkstroom door solarkabels lopen. Vanaf 120 Volt geldt er voor mensen levensgevaar.
Leidingwater kan elektriciteit goed vervoeren, daarom is voorzichtigheid geboden. Bij het blussen van een brand waarbij ook zonnepanelen aanwezig zijn moeten er dus extra veiligheidsmaatregelen genomen worden.

Blijkbaar gaan de Nederlandse brandweerkorpsen daar pas nu over nadenken. In Duitsland, waar zonnepanelen veel vaker voorkomen, zijn er al eerder protocollen opgesteld. Vooral de blus-afstand is belangrijk bij aanwezigheid van elektriciteit. Bij een vol-waterstraal is in Duitsland het voorschrift om minimaal 5 meter afstand te bewaren (bron). Vanaf een straallengte van 5 meter wordt de weerstand in de straal zo hoog dat er geen geleiding meer plaatsvindt. Omdat de hoogte van de aanwezige spanning in het pv-circuit meestal onbekend is, wordt voor de veiligheid een minimale afstand van 10 meter aangehouden (volstraal) en 5 meter bij sproeistraal.

Nederlandse brandweerkorpsen gaan nu dus protocollen opstellen voor branden waarbij zonnestroominstallaties in het spel zijn. Heel verstandig, aangezien er ook in Nederland steeds meer zonnepanelen geïnstalleerd worden. Maar om daar nou zo’n ophef over te maken… het zal wel komkommertijd zijn.

Bij het orienteren viel het me op dat eigenlijk geen enkele blokhut-winkel adverteert met het FSC-logo. De fabrikant van onze blokhut van onze keuze, Den Buizerd, claimt op hun website wel dat het uit Noord Europa afkomstige hout op ecologisch verantwoorde manier verkregen wordt. Ook staat er o.a. dat “onder streng toezicht van de overheid worden in de zogeheten productiebossen meer bomen geplant dan gekapt”. Ik hoop maar dat het daarmee goed zit.

Afijn, de blokhut staat inmiddels. Om er lang plezier van te hebben, is het handig om het hout te voorzien van een beschermlaagje. Ik wist dat er milieuvriendelijke verf bestond, maar bij de grote bouwmarkten zoek je daar (nog) tevergeefs naar.
Dus maar verder gezocht, het internet op. Uiteindelijk uitgekomen bij eco-logisch.nl. Die firma/webshop verkoopt uitsluitend milieuvriendelijke producten voor in en rond het huis. Bestelling gedaan: 2 blikken Aquamarijn ‘Edelin’ transparante lijnolie-beits voor houtwerk buiten, volkomen vrij van oplosmiddelen. De verf is nog best prijzig: een blik van 2,5 liter kost €61,95. Maar goed, de levering was lekker snel:
‘s morgens besteld en betaald (iDEAL), ‘s middags kreeg ik een e-mail dat de bestelling verzonden was, en de volgende dag werd het afgeleverd. Top!
De natuurverf verft wel lekker, ik merk eigenlijk geen verschil met gangbare alkyd- of acrylverf. Alleen de typische oplosmiddel-geur is afwezig.

Stroom heb ik niet naar de blokhut getrokken. (hoofdfunctie van de blokhut wordt opslag).

Om toch wat licht in de blokhut te hebben, heb ik bij Conrad een LED-lamp op zonne-energie gekocht (art.nr. 585821 – 89). Het 2 Watt pv-paneeltje laad 4 penlite batterijen in de lamp op. De lamp heeft 2 standen: 5 of 10 LED’s.

Op de foto hieronder is uiterst rechtsonder het pv-paneeltje te zien. Ik ben nog aan het zoeken naar een betere positie, maar de snoerlengte is met 5 meter wat gering  (leuk, veel groen in de tuin.. alleen heb je dan wel gauw last van schaduw)

Iets wat ik al langer wilde is opvangen van regenwater (om de tuin te besproeien). Regenwater van eigen huis opvangen is niet mogelijk: het dak van ons huis loopt door naar dat van de buren en pas daar loopt het water in de dakgoot. Dus helaas geen regenpijp op eigen grond.
Maar met het blokhutje kunnen we eindelijk regenwater gaan opvangen. Een 100-liter regenton is al aangeschaft, alleen de dakgoten moeten nog gemonteerd worden. Ik twijfel of we beide goten naar 1 ton leiden (goedkoper), of beide dakgoten voorzien van een eigen regenton (klus-technisch eenvoudiger).
Aangezien er jaarlijks in Nederland 700 tot 800 mm regen valt, zou het dak-oppervlak van de blokhut (9 m²) goed zijn voor minimaal 6300 liter p/jr. Daarom neig ik naar de tweede optie.

]]> http://www.herbergpv.nl/?feed=rss2&p=3175 1 http://www.herbergpv.nl/?p=3156 http://www.herbergpv.nl/?p=3156#comments Thu, 12 Aug 2010 07:59:37 +0000 berend http://www.herbergpv.nl/?p=3156 Komend weekend gaat in Zwitserland de eerste ‘Zero Emissions Race’ van start. In navolging van pionier Louis Palmer, die in 2008 met zijn Solartaxi een reis om de wereld maakte, gaan vijf teams met puur elektrisch aangedreven voertuigen proberen in 80 dagen de aarde te ronden op hernieuwbare energie.

Snelheid staat niet voorop in de race, maar bewustwording. Dus niet tegen elkaar racen, maar mèt elkaar, om de wereld te laten zien dat er goede alternatieven zijn voor conventioneel vervoer. En om de populariteit van kleine, efficiënte voertuigen te vergroten. (die trouwens in Nederland mogelijk de nek wordt omgedraaid).

De voertuigen rijden op elektriciteit, maar die wordt niet zelf opgewekt. Ieder team is verplicht om hun elektriciteit te produceren met duurzame bronnen, zoals zon- wind- of geothermische energie. Die energie moet in het elektriciteitsnetwerk van het land van herkomst ingevoed worden.

Er zijn criteria wat betreft actieradius: de elektrisch aangedreven voertuigen moeten een acculading hebben waarmee minimaal 250 kilometer afgelegd kan worden met een gemiddelde sneheid van 80 km/u. Inclusief een 4-uur durende laadstop moeten de voertuigen in staat zijn 500 km op een dag te kunnen afleggen.

De Zero Race doet ook Nederland aan: op zaterdag 21 augustus is er een laad-/lunchstop in Eindhoven. Daarna gaat het verder naar Brussel, Berlijn, Moskou, Shanghai, op de boot naar Vancouver, LA, Cancun (tijdens de VN klimaatconferentie in november), weer op de boot naar Lissabon en terug naar Geneve. 

Komende zondag is er een ‘proloog’ op de Grimsel-pas (2.165 meter) in Zwitserland. Alle elektrische voertuigen zijn daar welkom. Ik hoop dat de voertuigen goede remmen hebben: jaren geleden ben ik die pas eens afgedaald met een VW Golfje en kwam vrijwel zonder remmen beneden aan. Was wel even een hachelijk moment toen..

Meer info over de teams en de route, zie de website van de Zero Emissions Race.

De SolarPlanet in getallen:
de futuristische catamaran is 31 meter lang en 16 meter breed en heeft 12,5 miljoen euro gekost. Op het ‘dek’ is ruim 500 vierkante meter aan zonnepanelen geinstalleerd, die 4 elektromotoren (2 per aandrijfas) aandrijven. De motoren hebben een maximum vermogen van 176 kilowatt, maar verbruiken bij een normale vaart slechts 20 kilowatt per uur.
De accu’s die in het schip worden gebruikt hebben de nieuwste Lithium-Ion techniek en hebben een opslagcapaciteit van 1,3 megawattuur (1300 kWh). De accu’s wegen gezamelijk 11,7 ton. Ter vergelijk: een auto-accu met dezelfde capaciteit zou 77 ton wegen.

Een paar foto’s (klik voor een vergroting)

Bron: www.t-online.de

Hoe het werkt: indien een particulier een huis bewoont met een geschikt dak (op het zuiden, schaduwvrij, minimaal 30 m²), dan is de firma HomeSun geïnteresseerd daarop een pv-systeem te installeren van minimaal 2600 Wp. Alle onderdelen, montage, onderhoud, verzekering, service én 1 omvormervervanging zijn inbegrepen in het contract met een looptijd van 25 jaar. Na die termijn van 25 jaar doet HomeSun het (afgeschreven) pv-systeem cadeau en wordt de bewoner eigenaar.

De opwekvergoeding, 41,3 pence/kWh over de gehele productie (ongeveer 50 eurocent/kWh), is voor HomeSun. Het profijt voor de huiseigenaar is dat hij vrij is om zo veel mogelijk van de zonnestroomproductie te gebruiken. Dat betekent afwassen, wassen, stofzuigen, strijken etc. zoveel mogelijk wanneer de zon schijnt. Ontspannen doe je maar als het regent

HomeSun verwacht dat huiseigenaren maximaal 30% van de opwek meteen gebruiken. Dat kan kloppen: in ons huishouden wordt ongeveer 40% van de zonnstroomproductie direct gebruikt, maar wij hebben een kleiner systeem (1,17 kWp). Bij meer opwek is er ook meer overschot, er gaat dus meer stroom direct het net in.
Het overschot, de teruggeleverde energie, wordt met een karige 3 p/kWh (4 eurocent) vergoed. Dit is ook voor HomeSun.

Al met al kan het best een interessante optie zijn voor de eilandbewoners. Zonder één cent investering wordt er een pv-systeem op je dak gelegd, waarvan de productie maximaal benut mag worden.
Ik heb wel vraagtekens bij de hoogte van de feed-in vergoeding: als dergelijke constructies lucratief blijken, is die dan niet te hoog gekozen? Ik denk niet dat dit de bedoeling is geweest bij de bedenkers van de regeling. Pas in 2012 wordt de regeling geëvalueerd en eventueel aangepast.
En: wat HomeSun gaat doen als zou blijken dat er geen 30%, maar 100% van de zonnestroomproductie meteen gebruikt wordt. Bijvoorbeeld indien alle elektrische auto’s en e-bikes uit de buurt overdag bij “Mr. Free Solar” aan de lader gratis zonnestroom staan te tanken. Zou dat als fraude worden gezien?

Bron: www.homesun.com